ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายเลือกตั้ง ตอนที่ ๑๕
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ มาตรา ๙๗ บุคคลผู้มีคุณสมบัติในการเป็นผู้มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (๓) เป็นสมาชิกพรรคการเมืองใดพรรคการเมืองหนึ่งแต่เพียงพรรคการเมืองเดียวเป็นเวลาติดต่อกันไม่น้อยกว่าเก้าสิบวันนับถึงวันเลือกตั้ง เว้นแต่ในกรณีที่มีการเลือกตั้งทั่วไปเพราะเหตุยุบสภา ระยะเวลาเก้าสิบวันดังกล่าวให้ลดลงเหลือสามสิบวัน มีแนวคาพิพากษาของศาลฎีกา ดังนี้
คาพิพากษาศาลฎีกาที่ ๑๒๔๓/๒๕๖๒ การที่ไม่ปรากฏชื่อผู้ร้องเป็นสมาชิกพรรค ศ. ในระบบฐานข้อมูลสมาชิกพรรคการเมือง เพราะพรรค ศ. ได้นาข้อมูลเข้าสู่ระบบฐานข้อมูลพรรคการเมืองว่าผู้ร้องแจ้งลาออกจากการเป็นสมาชิกพรรค ศ. และไม่ปรากฏว่าการตรวจสอบของ กกต. ที่ตรวจสอบข้อมูล จากระบบฐานข้อมูลสมาชิกพรรคการเมืองมีข้อบกพร่องอย่างไร ผู้ร้องจึงไม่ได้เป็นสมาชิกพรรคการเมืองใดพรรคการเมืองหนึ่งแล้ว จึงขาดคุณสมบัติ
คาพิพากษาศาลฎีกาที่ ๑๓๕๒/๒๕๖๒ ไม่ปรากฏชื่อผู้ร้องเป็นสมาชิกพรรค ม. ในฐานข้อมูลระบบสมาชิกพรรคการเมือง เมื่อผู้ร้องไม่ได้เป็นสมาชิกพรรคการเมืองใดพรรคการเมืองหนึ่งแล้ว ผู้ร้องจึงมิได้เป็นสมาชิกพรรคการเมืองใดพรรคการเมืองหนึ่งแต่เพียงพรรคการเมืองเดียวเป็นเวลาติดต่อกันไม่น้อยกว่า ๙๐ วันนับถึงวันเลือกตั้ง
คาพิพากษาศาลฎีกาที่ ๑๔๒๙/๒๕๖๒ ผู้คัดค้านไม่ประกาศรายชื่อผู้ร้องเพราะตรวจสอบไม่พบข้อมูลในระบบข้อมูลพรรคการเมือง แม้ผู้ร้องจะอ้างว่าได้สมัครเป็นสมาชิกพรรค ม. แต่เมื่อปรากฏหลักฐานจากผู้คัดค้านว่าตรวจสอบชื่อผู้ร้องแล้วไม่พบข้อมูลในระบบฐานข้อมูลพรรคการเมือง จึงเป็นความบกพร่องผิดพลาดของพรรค ม. แม้ผู้ร้องจะอ้างว่าได้สมัครเป็นสมาชิกพรรค ม. ตามใบสมัครสมาชิกและใบเสร็จรับเงิน แต่ขั้นตอนตามกฎหมายพรรคการเมืองที่รับสมัครสมาชิกก็จะต้องบันทึกข้อมูลเข้าสู่ฐานข้อมูลด้วย ตามระเบียบ กกต. ว่าด้วยพรรคการเมืองฯ ข้อ ๒๕ ประกอบ ข้อ ๒๔ (๖) หากมิฉะนั้นแล้ว จะเปิดโอกาสให้มีการทาใบสมัครย้อนหลัง หรือออกใบเสร็จย้อนหลังเพื่อหักล้างที่จะต้องปฏิบัติตามที่กฎหมายกาหนด
แผนกคดีเลือกตั้งในศาลฎีกา
เมษายน ๒๕๖๖
