เมื่อกรรมการบริษัทซึ่งเป็นผู้แทนนิติบุคคลไม่อยู่และไม่มีผู้ลงนามหรือทำนิติกรรมแทนบริษัท ผู้ถือหุ้นจะมีทางแก้อย่างไร
บริษัทจำกัดนั้นเมื่อได้จดทะเบียนเป็นนิติบุคคลแล้วย่อมมีสถานะทางกฎหมายแยกต่างหากจากผู้ถือหุ้น การแสดงเจตนาของบริษัทย่อมกระทำผ่านกรรมการผู้มีอำนาจซึ่งเป็นผู้แทนของนิติบุคคล อย่างไรก็ตาม ปัญหาอาจเกิดขึ้นแก่บริษัทว่า กรรมการผู้มีอำนาจไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้และที่ประชุมใหญ่ผู้ถือหุ้นยังมิได้ตั้งกรรมการผู้มีอำนาจคนใหม่ขึ้นปฏิบัติหน้าที่แทน ซึ่งแนวทางแก้ไขปัญหาดังกล่าวกรณีหนึ่ง ศาลฎีกาได้วินิจฉัยไว้ว่า ผู้ถือหุ้นซึ่งถือเป็นผู้มีส่วนได้เสียสามารถร้องขอให้ศาลตั้งผู้แทนนิติบุคคลชั่วคราวได้ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๗๓ โดยถือเป็นการนำบทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่งมาปรับใช้
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๗๘๓๐/๒๕๖๐
กรรมการบริษัทเดินทางออกจากประเทศและไม่สามารถติดต่อได้ แม้ไม่ใช่กรณีผู้แทนนิติบุคคลว่างลงซึ่งอาจขอให้ศาลแต่งตั้งผู้แทนนิติบุคคลชั่วคราวได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๗๓ แต่เมื่อไม่มีกฎหมายที่จะยกมาปรับคดีได้ ทั้งไม่มีจารีตประเพณีแห่งท้องถิ่น จึงต้องอาศัยเทียบบทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่งมาวินิจฉัยคดีตามมาตรา ๔ วรรคสอง และมาตรา ๗๓ เป็นบทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่ง เพราะการที่กรรมการบริษัทไม่อยู่ทำหน้าที่ผู้แทนนิติบุคคลอาจมีผลเช่นเดียวกับตำแหน่งผู้แทนของนิติบุคคลว่างลง และการที่กรรมการดังกล่าวไม่อยู่อาจมีเหตุอันควรเชื่อว่าน่าจะเกิดความเสียหายขึ้นได้ ผู้ถือหุ้นซึ่งเป็น
ผู้มีส่วนได้เสียร้องขอให้ศาลแต่งตั้งผู้แทนนิติบุคคลชั่วคราวได้
แผนกคดีพาณิชย์และเศรษฐกิจ
มกราคม 2565
